Ứng dụng phổ Raman và quang phổ hồng ngoại trong phân định ngọc tự nhiên và ngọc xử lý nhiệt độ cao
Bài viết trình bày kết quả phân tích phổ tán xạ Raman laser 532nm và quang phổ hấp thụ hồng ngoại biến đổi Fourier (FTIR) trên hàng trăm mẫu ngọc thu thập tại các mỏ trọng điểm của Việt Nam.
Phân định ngọc tự nhiên với ngọc đã qua xử lý nhiệt độ cao là bài toán then chốt của công tác giám định hiện nay.
Nhóm nghiên cứu đã tiến hành đo phổ tán xạ Raman với nguồn laser 532nm trên 240 mẫu ruby, sapphire và spinel thu thập tại Lục Yên, Quỳ Châu và Đắk Nông, đối chiếu với phổ hấp thụ hồng ngoại biến đổi Fourier (FTIR) trong dải 400–4000 cm⁻¹.
Kết quả cho thấy các đỉnh hấp thụ đặc trưng của nhóm OH trong khoảng 3000–3500 cm⁻¹ biến đổi rõ rệt sau khi mẫu trải qua xử lý nhiệt trên 1400°C, tạo cơ sở phân định đáng tin cậy khi kết hợp với quan sát bao thể dưới kính hiển vi phân cực.
Quy trình đề xuất gồm ba bước: sàng lọc bằng kính hiển vi, đo phổ Raman xác định pha khoáng vật, và đo FTIR xác nhận dấu vết xử lý nhiệt. Toàn bộ quy trình không phá hủy mẫu.
Nhóm tác giả kiến nghị đưa quy trình này vào tiêu chuẩn kiểm định quốc gia và trang bị đồng bộ cho hệ thống phòng lab hội viên.